Jinekolojik kanserler; rahim ağzı, rahim gövdesi, yumurtalık, vulva ve vajina kaynaklı kanserleri kapsar. Bu grubun en önemli özelliği, bir kısmının tarama ile önlenebilir, büyük bölümünün ise erken yakalandığında yüksek oranda tedavi edilebilir olmasıdır. Bu nedenle belirti beklemek değil, düzenli takip esastır.
Tarama ve değerlendirme için randevu alın
Rahim ağzı kanseri — önlenebilir tek jinekolojik kanser
Neredeyse tamamı yüksek riskli HPV tiplerine bağlıdır. Kansere dönüşüm yıllar sürer ve bu süreçte smear testiyle yakalanabilecek ara basamaklar vardır. HPV aşısı + düzenli smear/HPV taraması ikilisi, bu kanseri büyük ölçüde önleyebilir.
Uyarı belirtileri: ilişki sonrası kanama, adet dışı kanama, menopoz sonrası kanama, sulu-kanlı ve kötü kokulu akıntı.
Rahim (endometrium) kanseri — en sık görülen
En sık görülen jinekolojik kanserdir ve çoğunlukla menopoz sonrası ortaya çıkar. En büyük avantajı, erken dönemde belirti vermesidir.
Menopoz sonrası herhangi bir kanama, aksi kanıtlanana kadar ciddiye alınmalıdır. Bu tek uyarı bulgusu sayesinde rahim kanserlerinin büyük bölümü erken evrede yakalanır. Miktarın az olması durumu önemsizleştirmez.
Risk artıran durumlar: fazla kilo, şeker hastalığı, polikistik over sendromu, hiç doğum yapmamış olmak, geç menopoz, östrojenin dengesiz kullanımı, ailede öykü.
Yumurtalık kanseri — en sinsi olan
Belirtileri özgül olmadığı için sıklıkla geç fark edilir. Etkili bir toplum taraması bulunmamaktadır; bu nedenle belirtilerin bilinmesi kritik önemdedir.
Israrcı ve yeni başlayan şu şikâyetler değerlendirilmelidir: karında şişkinlik ve dolgunluk, çabuk doyma veya iştahsızlık, kasık-karın ağrısı, sık idrara çıkma. Bu şikâyetler haftalarca sürüyor ve giderek artıyorsa hazımsızlık sanılıp beklenmemelidir.
Risk artıran durumlar: ailede yumurtalık/meme kanseri öyküsü, BRCA gen değişimi, hiç doğum yapmamış olmak, endometriozis.
Vulva ve vajina kanserleri
Daha nadirdir. Geçmeyen kaşıntı, renk değişikliği, kabartı, yara ya da iyileşmeyen bir lezyon şeklinde ortaya çıkabilir. “Mantar” sanılarak aylarca krem kullanılması tanıyı geciktiren en sık hatadır.
Korunma ve erken tanı için yapılması gerekenler
- HPV aşısı — uygun yaş grubunda hem kız hem erkek çocuklara önerilir
- Düzenli smear ve HPV taraması — hekiminizin belirlediği aralıkta, menopozdan sonra da sürdürülerek
- Menopoz sonrası her kanamanın gecikmeden değerlendirilmesi
- Kilo kontrolü — özellikle rahim kanseri riskini doğrudan azaltır
- Sigaranın bırakılması
- Ailede kanser öyküsü varsa bunun hekiminize bildirilmesi ve gerekirse genetik danışmanlık
- Israrcı karın şişkinliği ve dolgunlukta hazımsızlık deyip beklenmemesi
Sık sorulan sorular
Ailemde kanser var, ben de olur muyum?
Aile öyküsü riski artırabilir ancak kesinlik taşımaz. Öykünüzü hekiminize bildirin; gerekirse daha sık takip ya da genetik danışmanlık planlanır.
Smear testi tüm jinekolojik kanserleri tarar mı?
Hayır. Smear yalnızca rahim ağzını tarar. Rahim ve yumurtalık kanserleri için ayrı yaklaşımlar gerekir.
Yumurtalık kanseri için kan testi yaptırsam yeter mi?
Tümör belirteçleri tek başına tarama testi olarak kullanılmaz; yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuç verebilir.
Menopozdayım, kontrole gitmeye devam etmeli miyim?
Evet. Jinekolojik kanserlerin önemli bir bölümü menopoz sonrası dönemde görülür.
Rahim alındıysa smear gerekir mi?
Rahim ağzı da alındıysa çoğu durumda gerekmez; ancak alınma nedeni önemlidir. Bunu hekiminizle netleştirin.
İlgili sayfalar
Çalışma saatleri ve iletişim
Muayenehane Şirinyer’dedir ve çalışma saatleri 09.00 – 18.00 arasıdır. Bu saatler dışında WhatsApp hattımız her zaman açıktır; yazdığınızda en kısa sürede dönüş yapılır.
Tarama için randevu alın
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikâyetlerinizin nedeni ve izlenecek yol, ancak muayene ve gerekli tetkikler sonrasında kişiye özel belirlenebilir.