Randevu ve bilgi için arayın
Hafta içi 09.00 – 18.00 · WhatsApp 7/24 · Aynı gün muayene imkânı.
Endometriozis, rahim iç tabakasına benzeyen dokunun rahim dışında yerleştiği kronik bir hastalıktır. Adet sırasında yaşamı durduracak kadar ağrı, adet dışı kasık ağrısı, ilişki sırasında ağrı, bağırsak veya idrarla ilgili döngüsel yakınmalar ve gebelik güçlüğüyle ilişkili olabilir. Belirtiler kişiden kişiye değişir. Şiddetli ağrı yaşayan bir kişide görüntüleme bulgusu sınırlı olabilir; yaygın hastalığı olan başka bir kişide ise belirti az olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; internet üzerinden tanı koymaz ve muayenenin yerini tutmaz. Endometriozis için herkeste aynı sonucu veren tek bir yöntem yoktur. Plan, yakınmalarınıza ve gebelik hedefinize göre değişir.
Hangi belirtiler değerlendirme gerektirir?
Adet ağrısının sık görülmesi, günlük yaşamı bozduğu halde normal kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Ağrı nedeniyle okuldan veya işten kalmak, her ay güçlü ağrı kesicilere ihtiyaç duymak, ilişki sırasında derin ağrı yaşamak ya da tuvalet yakınmalarının adet döneminde belirginleşmesi değerlendirme nedenidir. Gebe kalma güçlüğü de endometriozisle birlikte görülebilir, ancak gebelik güçlüğünün birçok başka nedeni vardır.
- Adet başlamadan önce veya adetle birlikte artan şiddetli kasık ağrısı
- Adet dönemi dışında devam eden pelvik ağrı
- İlişki sırasında veya sonrasında derin ağrı
- Adet günlerinde dışkılama ya da idrar yaparken ağrı
- Yoğun veya düzensiz kanama
- Şişkinlik, bulantı, yorgunluk ve günlük işlevde azalma
- Gebelik elde etmede güçlük
Ağrılı adet hakkında dismenore, yumurtalıkta endometrioma adı verilen kistler hakkında yumurtalık kisti sayfasını okuyabilirsiniz. Benzer yakınmalar miyom, adenomyozis, enfeksiyon, bağırsak veya mesane sorunlarında da görülebilir.
Tanı nasıl değerlendirilir?
Görüşmede ağrının zamanı, yeri, adetle ilişkisi, kanama düzeni, bağırsak ve mesane yakınmaları, önceki tedaviler ve gebelik planı ayrıntılı olarak konuşulur. Muayene bazı bulguları gösterebilir, fakat normal muayene endometriozisi dışlamaz. Ultrason özellikle yumurtalık endometriomaları ve derin yerleşimli bazı odaklar hakkında bilgi verebilir. Normal ultrason da yüzeysel hastalığı bütünüyle dışlamaz.
Randevu öncesinde birkaç adet dönemi boyunca ağrının başladığı günü, şiddetini, kullanılan ağrı kesicileri, bağırsak veya idrar yakınmalarını ve işe ya da okula etkisini not etmek yararlıdır. Ağrıyı yalnız 0 ile 10 arasında puanlamak yerine, “gece uyandırdı”, “işe gidemedim” veya “ilişkiyi durdurmak zorunda kaldım” gibi işlevsel etkileri yazmak değerlendirmeyi daha anlaşılır kılar.
WHO ve ESHRE, belirtiler ile görüntüleme bulgularına dayanarak klinik değerlendirme yapılabileceğini belirtir. Tanıyı düşünmek veya uygun tedaviyi başlatmak için laparoskopi her zaman ilk adım olmak zorunda değildir. MR veya laparoskopi, belirli bir soruyu yanıtlamak, cerrahi planlamak veya ilk yaklaşıma rağmen sorun sürüyorsa gündeme gelebilir.
Tedavinin amacı nedir?
Tedavinin amacı ağrıyı azaltmak, günlük yaşamı desteklemek, gereksiz yan etkiden kaçınmak ve varsa gebelik hedefini dikkate almaktır. Ağrı ön plandaysa ağrı kesiciler ve hormonal yöntemler konuşulabilir. Bu ilaçlar herkes için uygun değildir; migren, pıhtılaşma riski, karaciğer hastalığı, kullanılan diğer ilaçlar ve gebelik isteği seçimi etkiler. İlaç kesildiğinde yakınmalar geri dönebilir.
Pelvik taban kaslarında gerginlik, kronik ağrıya eşlik eden uyku sorunu, kaygı veya bağırsak yakınmaları varsa yalnız tek bir organa odaklanmak yetmeyebilir. Fizyoterapi, ağrı yönetimi veya ilgili başka uzmanlıkların desteği bazı kişilerde planın bir parçası olabilir. Bu, ağrının psikolojik olduğu anlamına gelmez; kronik ağrı birden fazla mekanizmayla sürebilir.
Cerrahi ne zaman konuşulur?
Cerrahi; ilaçla yeterli rahatlama sağlanmadığında, görüntülemede belirli bir odak olduğunda, organ işleviyle ilgili kaygı bulunduğunda veya gebelik planı kapsamında yarar-zarar dengesi uygun görüldüğünde değerlendirilebilir. Amaç görülebilen odakları ve yapışıklıkları ele almaktır. Ameliyat sonrası yakınmaların tekrarlama olasılığı vardır. Rahmin alınması da her hastada kesin çözüm değildir; WHO, bazı kişilerde belirtilerin sürebileceğini açıkça belirtir.
Cerrahinin türü ve kapsamı hastalığın yeri, önceki ameliyatlar, yumurtalık rezervi ve gebelik hedefiyle birlikte planlanır. Kapalı cerrahi hakkında genel bilgi için laparoskopik cerrahi sayfasına bakabilirsiniz. Bu sayfa kliniğin uyguladığı belirli teknik veya iyileşme süresi hakkında varsayım yapmaz.
Endometriozis ve gebelik planı
Endometriozis tanısı doğal yolla gebelik olmayacağı anlamına gelmez. Yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm değerlendirmesi, hastalığın yeri ve ne kadar süredir gebelik denendiği birlikte ele alınır. Ağrı için kullanılan bazı hormonal tedaviler kullanıldıkları sırada gebelik sağlamaz. Gebelik hedefi yakındaysa tedavi planı buna göre değiştirilir.
Gebelik planına yönelik değerlendirme için gebelik güçlüğü, yumurtalık rezervi hakkında AMH testi ve hazırlık için gebelik öncesi hazırlık sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Ne zaman acil yardım alınmalı?
Aniden başlayan çok şiddetli karın ağrısı, bayılma, ateş, sürekli kusma, gebelik olasılığıyla birlikte ağrı veya kanama ya da saatte bir ped dolduran kanama varsa rutin randevuyu beklemeyin. 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Normal ultrason endometriozisi dışlar mı?
Hayır. Ultrason bazı kistleri ve derin odakları gösterebilir; yüzeysel odaklar görünmeyebilir. Sonuç, belirtiler ve muayeneyle birlikte değerlendirilir.
Tanı için mutlaka ameliyat gerekir mi?
Her zaman gerekmez. Belirti ve görüntüleme temelinde klinik değerlendirme yapılabilir. Laparoskopi gereksinimi kişisel duruma göre belirlenir.
Endometriozis tamamen geçer mi?
Güncel kaynaklar hastalığı bütünüyle ortadan kaldırdığı kanıtlanmış tek bir yöntem olmadığını belirtir. İlaç, cerrahi ve destekleyici yaklaşımlar belirtileri azaltmayı ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler.
Endometriozis gebeliğe engel midir?
Her kişide değil. Gebelik olasılığı yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm ve hastalığın özellikleri dahil birçok etkene bağlıdır.
Randevu ve bilgi
Ağrınızın adetle ilişkisini gösteren kısa bir takvim, önceki ultrason veya ameliyat raporları ve kullandığınız ilaçların listesi görüşmeyi kolaylaştırır. Hekim bilgisi için Op. Dr. Suat Hasgören hakkında, randevu kanalları için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.