Halk arasında “rahim ağzı yarası” denilen durum, tıpta servikal ektropiyon olarak adlandırılır. İsminden dolayı çoğu kadında endişe yaratsa da, ektropiyon bir yara ya da enfeksiyon değildir; rahim ağzının iç kanalını döşeyen yumuşak dokunun dış yüzeye doğru yer değiştirmesidir. Muayenede kırmızı ve nemli göründüğü için “yara” izlenimi verir.
Rahim ağzı değerlendirmesi için randevu alın
Rahim ağzı yarası (ektropiyon) neden olur?
Ektropiyon çoğu zaman hastalık değil, hormonal bir durumdur. En sık görüldüğü dönemler şunlardır:
- Ergenlik ve üreme çağı — östrojen düzeyinin yüksek olduğu dönemler
- Gebelik dönemi ve doğum sonrası ilk aylar
- Doğum kontrol hapı kullanımı
- Doğuştan var olan yapısal bir özellik olarak
Bu nedenle ektropiyon, menopoz sonrası dönemde nadiren görülür. Cinsel yolla bulaşan bir durum değildir ve eşe geçmez.
Belirtileri nelerdir?
Ektropiyonu olan kadınların büyük kısmında hiçbir belirti yoktur ve durum rutin muayenede tesadüfen fark edilir. Belirti verdiğinde en sık görülenler:
- Berrak veya beyazımsı, kokusuz akıntıda artış
- İlişki sonrası hafif lekelenme
- Ara ara görülen pembemsi akıntı
- Nadiren kasık bölgesinde hafif rahatsızlık hissi
Önemli: İlişki sonrası kanama ve ara kanama, ektropiyon dışında başka nedenlerle de olabilir. Bu şikâyet varsa “yaradır, geçer” diye beklemek yerine mutlaka değerlendirme yaptırılmalıdır.
Rahim ağzı yarası kansere dönüşür mü?
Hayır. Ektropiyonun kendisi kanser öncüsü bir durum değildir ve kansere dönüşmez. Ancak muayenede kırmızı görünen her alanın ektropiyon olduğu varsayılamaz. Rahim ağzındaki hücre değişiklikleri (displazi) ve erken dönem kanserler de benzer görünüm verebilir. Ayrımı yapan şey görüntü değil, smear testi ve gerekirse HPV testidir. Bu yüzden ektropiyon tespit edilen her kadında güncel bir smear sonucu bulunması gerekir.
Tanı nasıl konur?
- Jinekolojik muayene: Spekulum ile rahim ağzı görsel olarak değerlendirilir.
- Smear testi: Hücresel bir değişiklik olup olmadığı araştırılır.
- HPV testi: Yaşa ve smear sonucuna göre eklenebilir.
- Kolposkopi: Smear veya HPV sonucu şüpheliyse, rahim ağzı büyütülerek incelenir; gerekirse biyopsi alınır.
Tedavi gerekir mi?
Belirti vermeyen ve smear sonucu normal olan ektropiyonda tedaviye gerek yoktur; düzenli takip yeterlidir. Tedavi yalnızca şu durumlarda gündeme gelir:
- Yaşam kalitesini bozacak düzeyde sürekli akıntı
- Tekrarlayan ilişki sonrası kanama
- Eşlik eden ve tekrarlayan enfeksiyonlar
Bu durumlarda kullanılan yöntemler koterizasyon (yakma), kriyoterapi (dondurma) veya lazer uygulamalarıdır. İşlemler kısa sürer, genellikle anestezi gerektirmez ve ayaktan yapılır. Hangi yöntemin uygun olduğu, muayene bulguları ve doğum planınız gibi kişisel etkenlere göre belirlenir.
İşlem sonrası nelere dikkat edilmeli?
- İlk 2–4 hafta cinsel ilişki, tampon kullanımı ve vajinal duştan kaçınılması önerilir
- Bir süre sulu, bazen kahverengi akıntı olması beklenen bir durumdur
- Havuz ve denize girmemek iyileşme sürecini kolaylaştırır
- Kontrol muayenesi için verilen randevuya gidilmelidir
Ateş, kötü kokulu akıntı, şiddetli ağrı veya adet kanamasından yoğun kanama olursa vakit kaybetmeden başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Rahim ağzı yarası gebe kalmayı engeller mi?
Hayır. Ektropiyon kısırlık nedeni değildir ve gebe kalmayı engellemez. Gebelik sırasında hormonal etkiyle daha belirgin hâle gelebilir; bu da normaldir.
Yarası olan biri doğum kontrol hapı kullanabilir mi?
Kullanabilir. Doğum kontrol hapları ektropiyonu belirginleştirebilir ancak bu bir sakınca oluşturmaz. Şikâyetiniz artarsa yöntem birlikte gözden geçirilir.
Kendiliğinden geçer mi?
Çoğu zaman evet. Hormonal denge değiştiğinde — örneğin doğumdan sonra veya hap bırakıldığında — kendiliğinden gerileyebilir.
Yakma işlemi ağrılı mıdır?
İşlem sırasında adet sancısına benzer kramp hissedilebilir; genellikle anestezi gerekmez ve birkaç dakika sürer.
Ne sıklıkla kontrole gitmeliyim?
Smear sonucu normal olan ve şikâyeti bulunmayan kadınlarda rutin tarama aralığı yeterlidir. Sıklık yaşınıza ve önceki sonuçlarınıza göre belirlenir.
İlgili sayfalar
Çalışma saatleri ve iletişim
Muayenehane Şirinyer’dedir ve çalışma saatleri 09.00 – 18.00 arasıdır. Bu saatler dışında WhatsApp hattımız her zaman açıktır; yazdığınızda en kısa sürede dönüş yapılır.
Şikâyetiniz varsa değerlendirme için arayın
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikâyetlerinizin nedeni ve izlenecek yol, ancak muayene ve gerekli tetkikler sonrasında kişiye özel belirlenebilir.